3-6 jaar

Het lijkt misschien erg jong om al met dwarsfluitlessen te beginnen als je 5 jaar bent, of 4, of 3... Toch kan het voorkomen dat een kind op die leeftijd al een heel duidelijke voorkeur heeft voor het instrument en er aan toe is om lessen te volgen. In zo'n geval kan ik het kind de mogelijkheid bieden om met een geschikt instrument en met geschikt lesmateriaal aan de slag te gaan.

Om te beginnen bestaan er kleine dwarsfluiten, speciaal geschikt voor kleine kinderen. Omdat kleine kinderen nou eenmaal nog niet zulke grote handen en lange armen hebben, zijn er speciaal voor hen kleinere, lichtere instrumenten ontwikkeld. Deze zien er misschien iets anders uit (van hout, of met een gebogen kopstuk), maar ze klinken wel degelijk al heel volwassen. Welke maat fluit het beste bij het kind past, hangt af van de lengte van het kind en de grootte van de handen. Alle maten fluit zijn bij mij aanwezig, zodat we bij een eerste kennismakingsles de beste maat fluit direkt kunnen bepalen.

Behalve het instrument moet ook het lesmateriaal aan de leeftijd worden aangepast. Een jongen of meisje van 4 jaar leert immers heel anders dan een jongen of meisje van 9 jaar. Daarom heb ik speciaal lesmateriaal ontwikkeld voor de allerjongste leerlingen. Om twee voorbeelden te noemen:

- een houten notenbord, waar houten noten op een notenbalk gelegd kunnen worden, zodat kinderen niet alleen de vorm van de noot kunnen voelen, maar deze ook zelf op de goede hoogte kunnen neerleggen zonder dat daar motorisch erg veel verfijning bij nodig is

- korte, tweetonige liedjes, met vrolijke teksten, gebaseerd op hele en halve toonsafstanden, zodat het gehoor getraind wordt in het horen van die afstanden en er, met nog slechts weinig techniek voorhanden, meteen al liedjes gespeeld kunnen worden

In de lessen wordt veel op het gehoor gewerkt, maar ook wordt een begin gemaakt met noten lezen (en schrijven). Ritmespelletjes vormen een vast onderdeel, alsmede zingen en natuurlijk op de fluit blazen. Daarbij wordt in grote lijnen al een basis gelegd voor de juiste ademhaling, vingertechniek, articulatie, embouchure, maar vooral ook voor de verschillende manieren waarop je je muzikaal kunnen uitdrukken. Ik geef individuele lessen, waardoor ik heel precies kan inspelen op de vaardigheden en ontwikkelingsmogelijkheden van de leerling. Daarnaast organiseer ik ook groepslessen met andere kinderen van ongeveer dezelfde leeftijd of juist een les waarbij de jonge beginner samenspeelt met en ook een beetje gecoached wordt door een veel oudere leerling.

Wat instrument en lesmateriaal betreft zijn alle ingrediënten aanwezig. Wat de leerling betreft, zijn de belangrijkste ingrediënten: aandacht en interesse. Bij een eerste kennismakings- of proefles doe ik een aantal spelletjes waarbij ik kan inschatten in hoeverre het kind al in staat is om lang genoeg de aandacht vast te houden en mee te doen. Lukt dat in voldoende mate, dan kan een start gemaakt worden met de fluitlessen. Bij sommige kinderen kan dat al op 4- of zelfs 3-jarige leeftijd.

Ook al is de leerling nog zo jong, het is wel al belangrijk dat thuis herhaald wordt wat we in de les behandeld hebben. Ik schrijf altijd zo uitvoerig en duidelijk mogelijk op in de huiswerkmap van de leerling hoe hij of zij thuis aan de slag moet. Dat hoeft nog niet erg lang  per dag, belangrijker is dat de fluit regelmatig even opgepakt en uitgeprobeerd wordt. Ouderlijke hulp is hierbij uiteraard erg belangrijk, al is het alleen maar om het huiswerk voor te lezen en met het kind door te nemen.

Als het kind dat leuk vindt, kan hij of zij ook af en toe al meedoen aan een leerlingenuitvoering. Op die manier maakt het kind van zelf kennis met de andere leerlingen en met verschillende muziekstukken en stijlen.

Als een kind zo jong begint met fluitspelen, dan kan het wanneer het een jaar of 10 is al heel veel: met name de technische basis, zoals toontechniek en vingertechniek is al heel stevig, waardoor de vrijheid om zich muzikaal uit te drukken steeds groter wordt. En dat is tenslotte waar het allemaal om gaat.

In 2005 verscheen in het juni-nummer van het tijdschrift Fluit van het Nederlands Fluit Genootschap (NFG) een interview met mij speciaal naar aanleiding van mijn lesmethode voor jonge kinderen.

Klik hier om het interview te lezen (pdf).

Als je niet in het bezit bent van Adobe Acrobat Reader, klik dan op het logo om deze software gratis te downloaden.

U kunt gerust met uw kind een keertje langskomen om eens kennis te maken en een proefles mee te maken. Zo'n proefles is geheel vrijblijvend en kostenloos.